Over vertrek begin je nooit te vroeg

  • blog
  • 18 november 2026

Over vertrek begin je nooit te vroeg

Een goed moment om te vertrekken bestaat bijna nooit. Want wat is goed? Er loopt altijd een project, een reorganisatie of een team dat net op stoom komt. Wie wacht op het juiste moment, wacht meestal te lang. Dan bepaalt het moment het gesprek, in plaats van andersom. Daarom kun je niet vroeg genoeg beginnen om over je passendheid te praten. Hierin schuilt de paradox. Het gesprek over vertrekken voer je het best als het nog helemaal niet aan de orde is. Het klinkt tegenstrijdig, maar is gewoner dan je denkt.

Waarom vroeg praten ruimte geeft

Als searcher zien we regelmatig beide kanten. Een kandidaat is bijna rond met een nieuwe werkgever en vraagt zich af hoe het nieuws straks valt. Referenties kunnen nog niet worden opgevraagd, de opzegtermijn komt pas laat op tafel, en soms reageert de werkgever met onbegrip of boosheid. Wie pas praat als er een aanbod ligt, krijgt van de huidige werkgever vaak een tegenbod in geld. Dan wordt iets afgekocht wat eigenlijk niet te betalen is: waarde.

Wie eerder praat, krijgt iets anders. Referenties zijn geen probleem, de opzegtermijn is bekend en er is ruimte om samen overdracht en opvolging te regelen. Weten beide kanten op tijd waar het naartoe gaat, dan gun je elkaar meer: een goede overstap voor de medewerker, een zorgvuldige overdracht voor de organisatie. Natuurlijk blijft een sollicitatie vertrouwelijk. Maar het gesprek over je passendheid is dat niet.

Wie het zegt, is nog niet direct weg

Wie zwijgt uit angst te worden afgeschreven, maakt die angst vaak juist waar. Iemand die weg wil zonder dat de ander het weet, verliest plezier en daarmee kracht. Weet de werkgever het wel, dan neemt dat spanning weg en ontstaat ruimte om samen te kijken wat beter kan. Is de relatie niet goed of voelt het niet veilig, dan is dat ergens onderweg al ontstaan. Alle reden om de dialoog tijdig te starten.

Van moment naar patroon

Maak passendheid daarom een vast onderdeel van een periodiek overleg, een soort professionele thermometer. Hoe staat het met je plezier, je match en je ambitie? En vraag het ook terug: hoe ervaart de ander jouw passendheid? Dan hoeft het onderwerp nooit plots apart te worden geagendeerd.

Wat anders te lang onder de mat blijft, komt tijdig op tafel. Behoefte aan ontwikkeling en groei wordt eerder herkend, en soms blijkt de volgende stap gewoon binnen de organisatie te liggen.

Spreek al in de eerste weken af hoe je dit gesprek voert als de match verandert, aan welke kant dan ook. Niet als exitstrategie, maar om een vertrouwensrelatie op te bouwen. Werk je er al langer? Dan begin je gewoon bij het volgende gesprek. Een vertrek is dan geen plotseling resultaat, maar de logische resultante van een doorlopende dialoog.

Voor de medewerker begint het bij jezelf: hoe ervaar je je werk, waar haal je energie uit en klopt het nog? Sta open voor hoe de ander jouw passendheid ziet, ook als dat anders is dan je hoopt. En wacht niet tot twijfel is gestold, bij jou of bij je leidinggevende.

Voor de leidinggevende betekent dit: voer het gesprek zelf, zeker als je iets vermoedt. Medewerkers zijn geen bezit van de organisatie, maar mensen die ervoor kiezen een tijd hun talenten bij jou in te zetten. Wees trots als iemand een volgende stap kan zetten. Word je door een vertrek verrast, dan heb je onderweg iets gemist. En knelt de opzegtermijn? Zie het onder ogen en schakel door. Wie zich gewaardeerd voelt, maakt ook serieus werk van de overdracht. Als dat gevoel ontbreekt, is het al snel: na mij de zondvloed.

Het contract eindigt, de relatie niet

Bij een vertrek spelen twee verbindingen. De contractuele verbreek je, de relationele behoud je als je het goed doet. Dat vraagt eerlijkheid over je richting, en dat je je leidinggevende recht doet in diens verantwoordelijkheid voor continuïteit en opvolging. Eerlijk duurt het langst.

Want uiteindelijk gaat het altijd om mensen: om wat ze drijft en wat bij hen past. Wie die passendheid met vaste regelmaat bespreekt, doet recht aan mensen, schept voorspelbaarheid en koopt tijd voor een goede opvolging. Wie zo vertrekt, laat geen gat achter, maar een open deur.

Een goed moment om te vertrekken bestaat bijna nooit. Een goed moment om erover te beginnen wél: het volgende gesprek.

Wanneer sprak jij voor het laatst over je passendheid? En wanneer vroeg je het de ander?

Chris Boven
Boven@kv.nl